Thay đổi công nghệ chôn lấp rác thải sinh hoạt sang công nghệ đốt là sự cần thiết trong bối cảnh nước ta đất chật người đông, đất dành cho chôn lấp rác thải sinh hoạt không còn trong khi dân số  và lượng rác thải ngày một tăng.

Công nghệ chôn lấp rác thải sinh hoạt hiện nay hoàn toàn không phù hợp. Mọi người nghĩ chôn lấp rác thải có giá thành thấp nhưng đó là chúng ta chưa tính đúng, tính đủ các chi phí như tiền sử dụng đất khi các bãi chôn lấp rác thải chiếm dụng quỹ đất hàng chục hecta, tiền xử lý nước rỉ rác mà nếu muốn xử lý đạt yêu cầu thì hàng trăm ngàn đồng/m3 nước rỉ rác… Và điều quan trọng nữa là hiện nay quỹ đất dùng để làm bãi chôn lấp ở nước ta hầu như không còn, thậm chí ở miền núi vùng sâu, vùng xa.

Khi thu nhập bình quân đầu người dưới 1000 USD/năm thì mỗi ngày mỗi người chỉ thải ra khoảng 0.5kg rác thải sinh hoạt. Khi đời sống nâng cao thì lượng rác thải bình quân đầu người /ngày cũng tăng theo. Nước ta thu nhập bình quân đầu người hiện nay trên 2000 USD/năm thì lượng rác thải bình quân đầu người đã lên tới 1kg/ngày. Với hơn 90 triệu dân thì mỗi ngày nước ta thải ra 90.000 tấn rác tương đương 200.000m3, đủ để phủ lên diện tích bề mặt là 200.000 m2 với độ dày 1m. Mỗi ngày chúng ta mất 20 ha đất để chôn lấp rác. Con số thật kinh khủng.

Các bãi chôn lấp rác thải khổng lồ của hai thành phố là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh là Nam Sơn và Đa Phước đã gần bị lấp đầy và bắt đầu biểu hiện gây ô nhiễm môi trường do sự quá tải. Trước đây bãi rác của Hà Nội là Thành Công, sau đó lùi về Mễ Trì. Mễ Trì đầy chuyển về Cầu Diễn. Cầu Diễn đầy chuyển về Nam Sơn. Nam Sơn là xã tận cùng của Hà Nội. Nam Sơn đầy sẽ chuyển bãi chôn lấp rác về đâu, nếu không chuyển sang công nghệ  đốt? Người dân các tỉnh đâu họ có chịu để chuyển rác thải ở tỉnh khác về tỉnh mình. Thành phố Hồ Chí Minh cũng trong tình trạng tương tự.

Các bãi chôn lấp rác lớn ở các thành phố lớn mới được đầu tư xây dựng đúng tiêu chuẩn. Còn các bãi rác ở các tỉnh ngoại trừ có viện trợ hoặc nguồn vốn ODA mới được xây dựng bài bản, còn không thì chỉ là các bãi tập kết rác đơn thuần, đặc biệt là ở quy mô huyện. Nước rỉ rác không được thu gom, xử lý mà thẩm lậu ra môi trường. Ô nhiễm môi trường do nước rỉ rác, mùi, ruồi nhặng…từ các bãi chôn lấp rác thải đang là nỗi ám ảnh của người dân địa phương nên họ luôn luôn phản đối khi nghe nói có dự án xử lý rác chuẩn bị đầu tư trên địa phương mình mặc dù là với công nghệ mới, không gây ô nhiễm.

Quyết định 322/QĐ-BXD năm 2012 là bước đi đầu tiên tạo tiền đề cho việc thay đổi công nghệ chôn lấp sang công nghệ thiêu đốt. Từ đó các tỉnh mới có định mức chi phí xử rác bằng công nghệ đốt. Trước đó các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài vào thăm dò đầu tư nhà máy xử lý rác đều bỏ cuộc vì các địa phương căn cứ vào chi phí chi trả theo công nghệ chôn lấp (chỉ tính tiền công và chi phí hoạt động hành chính) để chi trả cho xử lý bằng công nghệ đốt.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng chương trình nông thôn mới với nhiều tiêu chí trong đó có tiêu chí môi trường. Trước đó rác thải nông thôn được vứt bừa bãi dọc đường quốc lộ, ven bờ ao, dọc bờ ruộng. Đến nay các xã đã có tổ chức dịch vụ thu gom rác thải. Một số tỉnh đã đầu tư lò đốt rác công suất nhỏ cho xã, thị trấn và bước đầu đã giải quyết được tình trạng rác thải nông thôn để các xã không còn phải nợ tiêu chí môi trường  khi công nhận xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới như trước đây. Hiệu quả cho việc xây dựng lò đốt rác thải sinh hoạt đã được thấy rõ, đặc biệt sau khi Bộ Xây dựng ban hành Quyết  định 1354/QĐ-BXD ngày  29  tháng 12 năm 2017 thay thế  Quyết định 322.

Tuy nhiên với các lò đốt  rác công suất nhỏ không thể giải quyết hết tình trạng dồn ứ rác thải ở cấp huyện và cấp tỉnh.  Cần có các nhà máy xử lý rác thải tập trung, công suất lớn. Nhưng các nhà máy đốt rác thải tập trung lại đòi hỏi suất đầu tư rất lớn trong khi Nhà nước không đủ kinh phí mà phải huy động vốn từ các doanh nghiệp. Để nhanh chóng thu hồi vốn, nhà máy đốt rác thải tập trung thường phải đi với thu hồi nhiệt phát điện, bán điện ra để bù đắp chi phí. Tuy nhiên giá bán điện lại là một rào cản cho các dự án đốt rác phát điện khi doanh nghiệp đầu tư vào xử lý rác.

Ngày  8/10/2015  Bộ Công thương đã ban hành Thông tư 32/2015/BCT về giá mua điện từ điện rác là 10.5 cent so với giá nhiệt điện 7.5 cent mở ra làn sóng đầu tư vào nhà máy xử lý rác phát điện kể cả trong nước và ngoài nước.

Lựa chọn công nghệ đốt rác thay thế công nghệ chôn lấp là bước đi tất yếu. Nắm bắt được xu thế này từ năm 2012, Công ty TNHH Khoa học Công nghệ và Bảo vệ Môi trường đã đầu tư nghiên cứu thiết kế chế tạo lò đốt rác thải sinh hoạt. Kế thừa kinh nghiệm 20 năm sản xuất lò đốt rác thải nguy hại, lò đốt rác thải sinh hoạt của Công ty đã có nhiều ưu điểm vượt trội, phù hợp với rác thải Việt Nam là không phân loại đầu nguồn, độ ẩm cao với giá thành thấp phù hợp với điều kiện kinh tế của nước ta. Công ty cũng đã nghiên cứu thành công lò đốt khí hóa chất thải phát điện theo công nghệ synthgas.